Wat is testosteron?
Testosteron is een hormoon dat je misschien vooral associeert met mannen, spiermassa en sport. Toch speelt testosteron een bredere rol in het lichaam en maken zowel mannen als vrouwen het aan. Het hormoon is onder andere betrokken bij je spieren, botten en libido. Maar wat is testosteron precies? Wat gebeurt er als je testosteronniveau verandert en welke factoren kunnen hier invloed op hebben? In deze blog leggen we het op een begrijpelijke manier uit en lees je waar je zelf in het dagelijks leven op kunt letten.
Wat doet testosteron in je lichaam?
Testosteron behoort tot de androgenen, een groep geslachtshormonen. Tijdens de puberteit neemt de productie ervan sterk toe. Bij jongens draagt testosteron onder andere bij aan veranderingen zoals lichaams- en gezichtsbeharing en de ontwikkeling van de geslachtsorganen. Ook op volwassen leeftijd blijft het hormoon belangrijk. Het hormoon is onder meer betrokken bij:
- de opbouw en het behoud van spieren;
- stevige botten;
- het libido;
- de aanmaak van rode bloedcellen;
- bij mannen: de productie van zaadcellen.
Kun je een laag testosterongehalte herkennen?
Een testosterontekort kun je niet betrouwbaar vaststellen op basis van één klacht. Vermoeidheid, minder zin in seks, minder spierkracht en stemmingsklachten kunnen bijvoorbeeld bij een lage testosteronwaarde voorkomen, maar zulke klachten kunnen ook andere oorzaken hebben. Ook één lage bloedwaarde geeft niet meteen het volledige antwoord. Testosteron schommelt gedurende de dag en kan tijdelijk lager zijn bij onder andere ziekte, slaapgebrek en stress. Daarom worden klachten en bloedwaarden samen beoordeeld en kan een meting zo nodig worden herhaald.
Verandert testosteron als je ouder wordt?
Bij mannen kan het testosterongehalte bij het ouder worden geleidelijk afnemen. Dat betekent niet automatisch dat er sprake is van een testosterontekort dat behandeld moet worden. Pas als er relevante klachten zijn, kan verder onderzoek zinvol zijn.
Wat kun je zelf doen?
Omdat allerlei factoren invloed kunnen hebben op hoe fit en energiek je je voelt, is het verstandig om eerst naar je leefstijl als geheel te kijken. Praktische aandachtspunten zijn bijvoorbeeld:
- Zorg voor voldoende slaap. Slaapgebrek kan de testosteronwaarde tijdelijk beïnvloeden.
- Neem langdurige klachten serieus. Aanhoudende vermoeidheid of verminderd libido hoeft niet automatisch door testosteron te komen. Bespreek klachten met je huisarts als je je zorgen maakt.
- Kijk verder dan één getal. Een losse testosteronmeting vertelt niet altijd het hele verhaal, omdat de waarde gedurende de dag kan schommelen.
- Ga niet zelf experimenteren met testosteron. Wanneer daadwerkelijk sprake is van een tekort, wordt behandeling beoordeeld op basis van onder andere klachten en bloedonderzoek en voorgeschreven door een zorgprofessional.
Wanneer naar de huisarts?
Heb je langere tijd klachten zoals onverklaarbare vermoeidheid, duidelijk minder spierkracht of een verminderd libido? Dan kun je dit bespreken met je huisarts. Wanneer er aanleiding is om een testosterontekort te onderzoeken, kan bloedonderzoek onderdeel zijn van de beoordeling. Zo voorkom je dat je zelf conclusies trekt op basis van algemene symptomen of één losse testuitslag. Je huisarts kan beoordelen of verder onderzoek nodig is en of er mogelijk een andere verklaring voor je klachten bestaat.